TIỂU ĐƯỜNG THAI KỲ

Tiểu đường thai kỳ (tên tiếng Anh: Gestational Diabetes) thường phát triển trong khoảng tuần thứ 24 của thai kỳ.

Insulin là chất giúp chuyển hóa thực phẩm, thức ăn thành năng lượng và nuôi dưỡng trong suốt thai kỳ, và bệnh tiểu đường thai kỳ xuất hiện do cơ thể không sản xuất đủ lượng insulin này.

Đái tháo đường thai kỳ là gì?

Bệnh đái tháo đường thai kỳ là tình trạng lượng đường trong máu cao hơn mức bình thường và xảy ra trong quá trình mang thai từ tuần thai 24 – 28.

Đái tháo đường thai khi nếu không được phát hiện sớm sẽ ảnh hưởng đến cả mẹ và con.

Vì vậy, khám thai định kỳ và kiểm tra đường huyết thường xuyên giúp mẹ bầu đảm bảo sức khỏe cho mẹ và con trong suốt thai kỳ.

Tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ

Ai dễ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ?

  • Phụ nữ ở lứa tuổi trên 30.
  • Phụ nữ dân tộc thiểu số bao gồm thổ dân Úc, dân ở các quần đảo trên Thái Bình Dương, người Châu Á, Philiipines, Ấn độ, Trung Quốc, Trung Đông hoặc Việt Nam.
  • Tiền sử gia đình có người mắc bệnh tiểu đường loại 2.
  • Phụ nữ bị quá cân, béo phì cả trước và khi đang mang thai.
  •  Đã từng bị bệnh tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước.
Phụ nữ mang thai có nguy cơ mắt tiểu đường thai kỳ

Phụ nữ mang thai có nguy cơ mắt tiểu đường thai kỳ

Nguyên nhân gây ra bệnh đái tháo đường thai kỳ?

Bình thường, tụy tạng có nhiệm vụ sản xuất ra insulin để điều hòa đường trong máu.

Trong quá trình mang thai, các hormone của nhau thai làm rối loạn việc sản xuất insulin này. Tụy tạng cần phải sản xuất nhiều insulin hơn, có khi gấp 2 lần. Có xuất hiện hiện tượng đề kháng insulin.

Khi tụy tạng không đảm bảo sản xuất đủ lượng insulin cần thiết cho cơ thể thì đường máu sẽ tăng cao và dẫn đến tình trạng đái tháo đường thai kỳ.

Trong đó, thừa cân, béo phì, mẹ bầu lớn tuổi khi mang thai (trên 35 tuổi), gia đình hay bản thân có tiền sử bị đái tháo đường… là một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh đái tháo đường thai kỳ.

Kiểm tra lượng đường thường xuyên để đảm bảo sức khoẻ

Kiểm tra lượng đường thường xuyên để đảm bảo sức khoẻ

Dấu hiệu của bệnh đái tháo đường thai kỳ là gì?

Triệu chứng bệnh đái tháo đường thai kỳ thường không có biểu hiện rõ ràng, nhưng mẹ bầu sẽ gặp một số biểu hiện giống những người mắc bệnh đái tháo đường:

  • Luôn cảm thấy khát nước và đi tiểu nhiều
  • Vùng kín bị nấm men, ngứa ngáy, khó chịu…
  • Khó lành các vết trầy xước, vết thương
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân
  • Cơ thể cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và kiệt sức
  • Nước tiểu có nhiều kiến bâu …

Biến chứng của đái tháo đường thai kỳ là gì?

Khi lượng insulin sản sinh không đủ sẽ dẫn đến đường trong máu tăng cao, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi trong suốt quá trình mang thai.

Ảnh hưởng của đái tháo đường thai kỳ đối với mẹ:

Các biến chứng thai kỳ thường gặp như tiền sản giật, sản giật cao gấp 4 lần so với người bình thường, nhiễm trùng, băng huyết sau sinh …
Khó sinh: Đường trong máu của mẹ sẽ truyền sang bé, làm tuyến tụy của bé hoạt động nhiều hơn bình thường để sản xuất thêm insulin.

Điều này dẫn đến phân thân trên của bé – vai phát triển nhanh trong thai kỳ.

Một số trường hợp có thể gây gãy xương do vai rộng hoặc tổn thương não trong quá trình sinh nở.

Sinh non, thai chết lưu, đa ối, vỡ ối gây nguy hiểm đến mẹ và bé.

Ảnh hưởng của đái tháo đường thai kỳ đối với thai nhi

Bệnh đái tháo đường thai kỳ nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe mẹ bầu và thai nhi:

Hội chứng hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh: Sau sinh, tuyến tụy của bé vẫn tiếp tục sản xuất tiếp insulin để đáp ứng lượng đường dư thừa trước đây.

Do đó, lượng đường trong máu của bé sẽ xuống thấp gây nên tình trạng hạ đường huyết. Một số trường hợp gây ra tình trạng co giật dẫn đến hôn về và tổn thương não nếu bé không được kiểm tra và phát hiện kịp thời.

Thai nhi có nguy cơ dị tật hoặc tử vong, chậm phát triển, thai to , giảm sự trưởng thành của phổi
Béo phì: Nếu mẹ bị thừa cân và đái tháo đường trước khi mang thai, em bé sinh ra có nguy cơ thừa cân gấp 3,5 lần so với những bé khác.

Hội chứng suy hô hấp ở trẻ sơ sinh: hội chúng suy hô hấp xảy ra vì em bé có thể bị sinh non khi phổi chưa phát triển đầy đủ.

Thai nhi có nguy cơ bị các dị tật bẩm sinh ở hệ tiết niệu, hệ thần kinh, tim mạch…
Bé cũng dễ bị vàng da trong 28 ngày đầu sau sinh

Bị đái tháo đường thai kỳ nên ăn gì?

Các mẹ cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý để duy trì lượng đường huyết hấp thụ vào cơ thể.

Ăn sáng đầy đủ: Có thể thử bắt đầu ngày mới với ngũ cốc nguyên hạt, một quả trứng luộc và một hộp sữa chua

Uống từ 6~8 ly nước trong ngàyĂn ít tinh bột, đường bởi nhóm thức ăn này có chứa nhiều carbonhydrat sẽ làm đường máu tăng nhanh.

Nên ăn nhiều hoa quả, rau xanh

Nên ăn nhiều hoa quả, rau xanh

Mẹ bầu có thể ăn thoải mái các loại rau củ không tinh bột như rau diếp, rau cải, cần tây, súp lơ xanh, cà rốt…

Thực phẩm giàu protein như thịt lợn, gà, bò.., trứng, đậu và các sản phẩm được chế biến từ sữa.

Ăn thực phẩm có nhiều chất xơ: như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau xanh, đậu bắp…

Bị đái tháo đường thai kỳ nên ăn gì?

Thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ kiêng ăn gì?

Hạn chế ăn các loại thực phẩm chứa nhiều carbonhydrat đơn có trong thức ăn như bánh mì, bánh ngọt, cơm trắng, xôi, nước ngọt, kẹo…

Không nên ăn các thực phấm chứa chất béo bão hòa: sử dụng các loại chất béo có nguồn gốc từ thực vật như dầu oliu, dầu hướng dương, các loại hạt…

Tránh ăn loại có chứa nhiều chất béo bão hòa như: xúc xích, thịt xông khói.

Không nên ăn nhiều thực phẩm có sẵn, nhiều chất béo

Không nên ăn nhiều thực phẩm có sẵn, nhiều chất béo

Phương pháp điều trị

Điều trị tiểu đường thai kỳ bằng những bài thuốc dân gian:

Các bài thuốc dân gian sẽ giúp mẹ bầu có thể kiểm soát lượng đường huyết ổn định và có thể hỗ trợ việc chữa tiểu đường thai kỳ.

Nước râu ngô

Sắc 50gr râu ngô với 1,5 lít nước cho cô lại còn 700ml và dùng hết trong 1 ngày.
Chuẩn bị nguyên liệu là 60g râu ngô với 200g thịt trai cùng gia vị. Theo đó, bạn cho những nguyên liệu này vào nồi và nấu cho chín, chắt lấy nước cốt và uống cách ngày.

Nước râu ngô có lượng đường thấp, phù hợp với mẹ bầu bị tiểu đường

Mướp đắng

Là nguyên liệu không có độc và có tính hàn, tốt cho phế, can, vị, kinh tâm…

Ngoài ra, mướp đắng còn có khả năng ức chế việc hấp thu đường vào cơ thể và ổn định đường huyết do có sự chuyển hóa polypeptid-P & chất charantin, vicine. Theo đó cách chế biến như sau:

Nguyên liệu: 150g mướp đắng, 100g đậu phụ, dầu lạc – gia vị

Cách làm:

Rửa sạch mướp đắng và cắt đôi theo chiều dọc, bỏ hết hạt ở trong

Mướp đắng thái lát mỏng

Xào to lửa với dầu lạc cho đến khi mướp đắng gần chín

Cho đậu, muối vào đảo đều (lưu ý là để lửa to) cho đến khi mướp chín

Mẹ nên ăn 1 lần/ ngày và duy trì một thời gian để có hiệu quả tốt nhất
Mướp đắng giúp ức chế lượng đường vào cơ thể

Sơn sinh dược

Chuẩn bị 120g sơn sinh dược và 1 lít nước, cho cả 2 nguyên liệu này vào nấu và chắt lấy nước uống thay cho trà. Sau khi đã uống hết nước thì mẹ có thể ăn sơn sinh dược còn lại.

Chuẩn bị 80g bột sơn sinh dược, 500g bột gạo nếp, 15g xích đậu giã nhuyễn, 20g hạt sen bỏ lõi.

Cách thực hiện vô cùng đơn giản, bạn chỉ cần trộn đều tất cả nguyên liệu trên và chia thành từng viên nhỏ, cho những viên đó vào nấu canh để ăn.

Hai bài thuốc trên đây áp dụng cho bà bầu bị tiểu đường, giúp ổn định đường huyết trong thời gian thai kỳ.

Điều trị tiểu đường thai kỳ theo phác đồ của bác sĩ

Để có thể lên phác đồ điều trị chính xác nhất cho từng mẹ thì các bác sĩ sẽ dựa vào các kết quả xét nghiệm, kiểm tra, thăm khám đồng thời tùy vào tình trạng sức khỏe của từng mẹ.

Theo đó, phương pháp điều trị tiểu đường thai kỳ phổ biến nhất hiện nay đó chính là tiêm insulin.

Lượng insulin được đưa vào cơ thể phụ thuộc vào nhu cầu của từng mẹ.

>