TỔNG QUAN VỀ BỆNH TIỂU ĐƯỜNG

Bệnh tiểu đường, theo y học còn gọi là bệnh đái tháo đường, là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính rất phổ biến. Khi mắc bệnh tiểu đường, cơ thể bạn mất đi khả năng sử dụng hoặc sản xuất ra hormone insulin một cách thích hợp.

Mắc bệnh tiểu đường có nghĩa là bạn có lượng đường trong máu quá cao do nhiều nguyên nhân. Tình trạng này có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho cơ thể, bao gồm cả mắt, thận, thần kinh và tim.

Bệnh tiểu đường nguy hiểm như thế nào?

Biến chứng của bệnh tiểu đường

Biến chứng của bệnh tiểu đường

Biến chứng cấp tính bệnh tiểu đường do hạ đường huyết:

Biến chứng này thường do người bệnh dùng insulin quá liều gây nên hoặc có thể do bệnh nhân đái đường nhịn đói, kiêng khem quá mức hay do uống nhiều rượu.

Vậy biến chứng tiểu đường có nguy hiểm không khi bị cấp tính? Theo các bác sỹ chuyên khoa nếu không được điều trị kịp thời, biến chứng hạ đường huyết có thể khiến người bệnh bị hôn mê và thậm chí tử vong.

Biến chứng bệnh tiểu đường xảy ra ở mắt:

Bệnh tiểu đường gây tổn thương mạch máu ở võng mạc và dẫn tới giảm thị lực hay mù hoàn toàn. Tiểu đường cũng làm tăng nguy cơ bị các bệnh lý mắt khác như đục thủy tinh thể và glaucoma.

Biến chứng đái đường xảy ra ở chân:

Biến chứng bàn chân là một trong những biến chứng tiểu đường nguy hiểm cho người đái đường.

Tổn thương thần kinh ở chân làm tăng nguy cơ của nhiều biến chứng trên bàn chân như vết thương không lành, cảm thấy tê và đau buốt bàn chân.

Nếu không được điều trị, các vết thương hay nốt phồng sẽ bị nhiễm trùng.Khi bị tổn thương trầm trọng có thể phải cắt bỏ ngón chân, bàn chân hay cả chân (đoạn chi) để cứu tính mạng bệnh nhân.

Ảnh hưởng ở thận do biến chứng bệnh tiểu đường:

Thận chứa hàng triệu búi mạch máu nhỏ có chức năng lọc chất thải ra khỏi cơ thể. Nếu bạn bị tiểu ra đường, các mạch máu nhỏ trong thận có thể hư hỏng theo thời gian.

Điều này ảnh hưởng đến hệ thống lọc của thận, có nghĩa là chất thải sẽ tích tụ trong máu của bạn. Đồng thời, cơ thể của bạn sẽ giữ lại nước và muối nhiều hơn gây tăng cân và sưng phù, có thể gây ra tăng huyết áp.

Bệnh tiểu đường rất nguy hiểm cuối cùng có thể dẫn tới suy thận hay bệnh thận giai đoạn cuối không thể phục hồi được, khi đó cần phải chạy thận nhân tạo hay ghép thận.

Biến chứng về thần kinh:

Đây là biến chứng xuất hiện sớm nhất và thường xuyên của đái tháo đường. Bao gồm các cảm giác đau, tê, nóng ở chân, nhịp tim và nhịp thở bất ổn định, hay tiết mồ hôi…

Biến chứng về tim mạch

Mặc dù các biến chứng về tim mạch như tăng mỡ máu, cao huyết áp, xơ động mạch ngoại vi gây tắc mạch là hệ lụy khó tránh của đái tháo đường, tuy nhiên không phải là không có cách phòng ngừa cho những biến chứng này.

Phân loại bệnh tiểu đường

Phân loại

Phân loại

Tuýp 1:

  • Là chứng rối loạn tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào tuyến tụy thay vì các yếu tố bên ngoài.
  • Điều này sẽ gây ra sự thiếu hụt insulin và tăng lượng đường huyết. Các triệu chứng sẽ xuất hiện rất sớm và ở độ tuổi khá trẻ, thường là ở trẻ nhỏ hay tuổi vị thành niên.

Tuýp 2:

  • Còn gọi là bệnh tiểu đường không phụ thuộc insulin (NIDDM), là loại tiểu đường phổ biến nhất, chiếm 90% đến 95% tổng số bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường.
  • Bệnh thường xuất hiện ở tuổi trưởng thành, nhưng do tỷ lệ béo phì ngày càng cao, hiện nay ngày càng nhiều trường hợp bệnh được phát hiện ở tuổi vị thành niên và người trẻ tuổi. Bạn có thể mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 mà bạn hoàn toàn không biết.

Tiểu đường thai kì:

  • Bệnh tiểu đường thai kỳ là một loại tiểu đường chỉ xảy ra ở phụ nữ mang thai.
  • Bệnh này có thể gây ra các vấn đề cho cả bà mẹ và trẻ sơ sinh nếu không được điều trị.

Nguyên nhân của bệnh tiểu đường:

Bệnh tiểu đường là hậu quả của sự tác động chung của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể.

Nguyên nhân chính xác cho từng trường hợp mắc bệnh tiểu đường thì có rất nhiều và phức tạp, nhưng nhìn chung bệnh tiểu đường phát sinh là do những nhân tố bạn sinh ( di truyền ) dưới tác dụng của nhân tố môi trường bên ngoài dẫn đến kích thích tố làm tăng lượng đường trong máu, lượng insulin tiết ra không đủ hoặc gây ra ” sự để khắc insulin “khiến cho lượng insulin tiết ra không thể phát huy được tác dụng làm giảm lượng đường trong máu, làm lượng đường trong máu tăng, protein, mỡ và đường chuyển hóa hỗn loạn làm xuất hiện các loại biến chứng cấp tính hoặc mạn tính, giảm chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng đến tuổi thọ.

Một số nguyên nhân chính dẫn đến bệnh tiểu đường hay gặp phải :

  • Những người mà trong gia đình có truyền thống mắc bệnh tiểu đường thì cũng có nguy cơ mắc bệnh cao.
  • Những người mắc bệnh béo phì hoặc quá nặng cân.
  • Những người ăn quá nhiều, trọng lượng cơ thể tăng nhanh trong một thời gian ngắn.
  • Những người ít vận động.
  • Những người chịu áp lực công việc lớn, căng thẳng thần kinh kéo dài.
  • Những người có thai lớn.
  • Những người đã từng mắc bệnh tiểu đường trong thời kỳ mang thai.

Các triệu chứng hay giấu hiệu nhận biết:

Nếu bạn có những biểu hiện hay triệu chứng nào dưới đây thì hãy đi kiểm tra sức khoẻ nhé:

  • Khát nước nhiều hơn so với bình thường
  • Đi tiểu liên tục
  • Cân nặng bị sụt giảm nghiêm trọng
  • Các vết thương rất khó lành
  • Giảm tầm nhìn
  • Viêm nướu
  • Xuất hiện vết thâm trên da
  • Cơ thể thường xuyên uể oải.
Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu nhận biết

Phương pháp điều trị:

Phương pháp điều trị

Phương pháp điều trị

Điều trị bằng chế độ ăn uống:

Đối với bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường tuýp 1 và tuýp 2, cần tuân thủ chế độ ăn uống đặc biệt để kiểm soát lượng đường trong máu.

Tuân thủ theo nguyên tắc thức ăn đa dạng, đủ thành phần để có trọng lượng vừa phải, hạn chế ăn chất béo, đặc biệt là mỡ động vật, ăn vừa phải chất xơ, hạn chế ăn mặn, tránh rượu bia và thức uống có cồn.

Cần thiết lập và duy trì các bữa ăn đúng giờ, không bỏ bữa, ăn chậm nhai kỹ và không ăn quá nhiều.

Điều trị bằng chế độ vận động:

Bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường nên thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng và phù hợp để tránh tác động xấu đến tình trạng của bệnh.

Việc luyện tập không những giúp tăng cường sức khỏe tim mạch mà còn mang lại nhiều lợi ích trong điều trị bệnh đái tháo đường như: Giúp giảm cân, giảm đề kháng insulin, cải thiện quá trình dung nạp glucose và nồng độ lipid máu.

Điều trị bằng thảo dược:

Một số thảo dược như mướp đắng, nha đam, cây cà ri, cây húng quế, lá xoài…rất tốt cho người bị bệnh đái tháo đường.

Người bệnh có thể kết hợp bổ sung các thảo được này trong chế độ ăn uống sẽ có tác động tích cực cho quá trình điều trị.

Điều trị bằng thuốc :

Khi bị bệnh đái tháo đường tuýp 1, các tế bào không thể sản xuất được insulin cho cơ thể nên cần phải được điều trị bằng tiêm insulin.

Đối với bệnh đái tháo đường tuýp 2, do hiện tượng đề kháng insulin và tăng sản xuất glucose nên cần phải dùng các nhóm thuốc hạ đường huyết loại uống.

Loại thuốc này sẽ làm cho cơ thể tăng sản xuất insulin, làm giảm tình trạng kháng insulin và ngăn ngừa hiện tượng hấp thụ carbonhydrat ở ruột.

Người bệnh cũng nên tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định và hướng dẫn của bác sỹ khi dùng thuốc.

CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG CỦA NGƯỜI BỆNH:

Chế độ ăn uống của người bệnh

Chế độ ăn uống của người bệnh

Ở bệnh nhân tiểu đường, đường huyết thường tăng cao sau bữa ăn. Vì thế nên cho bệnh nhân ăn nhiều lần và phân bố lượng calo mỗi bữa cho thích hợp.

Nếu cần:

  • 1200-1600 Kcalo/ngày thì nên chia ba bữa theo tỉ lệ 1/3 – 1/3 – 1/3
  • 2000-2500 Kcalo/ngày thì nên chia bốn bữa theo tỉ lệ 2/7 – 2/7 – 2/7 – 1/7
  • Trên 2500 Kcalo/ngày thì nên chia năm bữa theo tỉ lệ 2/9 – 2/9 – 2/9 – 2/9 – 1/

Trường hợp đang dùng thuốc hạ đường huyết thì nên ăn trước khi ngủ hay thêm bữa vào những bữa ăn chính.

Các thực phẩm giàu chất xơ sẽ làm giảm đỉnh cao đường huyết sau khi ăn và có thể kéo dài sự hấp thu của chất đường, điều này rất quan trọng trong bệnh tiểu đường chế độ ăn uống chủa người bệnh.

Chất xơ cũng còn có tác dụng giữ nước, hấp thu axit mật, thường có trong cám ngũ cốc, khoai tây, rau xanh, trái cây nhất là các loại họ đậu.

Vì thế người ta khuyên nên ăn gạo không chà kỹ quá. Nên hạn chế rượu vì rượu có thể thúc đẩy hạ đường huyết trên bệnh nhân đang điều trị với thuốc hạ đường huyết.

Kiêng kỵ:

Kiêng kỵ của bệnh tiểu đường

Kiêng kỵ của bệnh tiểu đường

Các loại thực phẩm ngọt:

Đặc biệt là vị ngọt nhân tạo thì người mắc bệnh tiểu đường cần kiêng tuyệt đối.

Vì tiểu đường là tình trạng mà cơ thể người bệnh có lượng đường trong máu đã vượt quá ngưỡng giới hạn chỉ số tiểu đường cho phép.

Bệnh tiểu đường cần phải kiêng những thứ gì ? Bánh ngọt, kẹo, nước ngọt, nước ngọt có gas…và tất cả các thực phẩm ngọt nhân tạo hoặc vị ngọt quá đậm như: mía đường, hoa quả quá ngọt…thì người tiểu đường cũng cần hạn chế đến mức tối đa.

Đồ ăn có chữa nhiều chất béo bão hoà – trans, cholesterol:

Chất béo cung cấp cho cơ thể nguồn năng lượng cao nhất cho cơ thể.

Ăn các đồ ăn chứa nhiều chất béo có thể khiến bạn tăng cân, khó kiểm soát được đường huyết.

Vì thế, người bệnh tiểu đường nên kiêng các chất béo bão hòa & cholesterol được tìm thấy trong các thực phẩm nguồn gốc từ động vật.

Dù đây là một loại thực phẩm không thể thiếu trong mọi bữa ăn nhưng đối với những bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường luôn luôn được khuyến cáo rằng không nên ăn nhiều cơm trong mỗi bữa.

Bệnh tiểu đường cần kiêng những thứ gì ? Người bệnh tiểu đường cần kiêng khá ngặt nghèo. Kể cả các thực phẩm như cơm, phở, bún…cũng cần phải hạn chế

Trái cây khô:

Tuy có chất xơ và thành phần dinh dưỡng cao nhưng các loại lại có một lượng đường tự nhiên khá nhiều, cần tránh sử dụng.

Sữa:

Có chữa nhiều chất béo mà những thành phần này sẽ làm giảm đề kháng insulin không tốt đối với bệnh nhân tiểu đường.

Nếu cần có thể thay thế bằng các loại sữa không đường, ít béo.

Rượu bia, nhưng loại đồ uống có cồn, các thực phẩm chứa chất kích thích:

Đây là những loại đồ uống mà các bệnh nhân tiểu đường tuyệt đối tránh xa, bởi những thức uống này khi kết hợp cùng các loại thức ăn có đường khác sẽ khiến cho lượng đường trong máu gia tăng nhanh mà không kiểm soat được.

 

>